Reisverslag Berlijn Augustus 2020 deel 11

Tags: 

Maandag 17 augustus 2020
Zoals in het vorige deel van dit reisverslag beschreven, is het voormalige kantoorgebouw van de grensovergang bij Marienborn tegenwoordig in gebruik als tentoonstellingsruimte. De geschiedenis van dit gebied wordt het uitgebreid toegelicht. Om in West-Berlijn te komen was het voor de soldaten van de westelijke landen die zich hier bevonden nodig om over het grondgebied van de DDR te reizen.

De controles van deze militairen vonden plaats door de voormalige bezettingsmachten van Duitsland en dus niet door Oost- of West-Duitsland zelf. Hiervoor waren aparte controlepunten opgericht. Op de volgende foto is een schild te zien wat op militaire treinen bevestigd werd en zo hun speciale status duidelijk maakte. Militaire treinen naar West-Berlijn werden verzegeld en mochten niet door Russische soldaten of de DDR gecontroleerd of betreden worden.



Op de eerste verdieping van dit gebouw bevonden zich een aantal kantoren van de paspoortcontrole. Ook zat in het gebouw een afluisterinrichting van de Stasi die tot 150 kilometer af kon luisteren in de Bondsrepubliek.



Oorspronkelijk was deze grensovergang niet meer dan een simpele houten barak. In de loop van de tijd hebben er allerlei uitbreidingen plaatsgevonden. Zeker toen duidelijk werd dat er geen sprake was van een tijdelijke grens. In de jaren ’80 passeerden elk jaar miljoenen reizigers deze grensovergang. De controle van het treinverkeer vond plaats in het station Marienborn. Het volgende treinschild van de trein Berlijn – Keulen laat dat zien. Meteen na Marienborn is het volgende station Helmstedt dat in het westen van Duitsland ligt.



Vanaf 1972 vind de controle plaats in de trein zelf tijdens de reis. Hiervoor hadden de controleurs een speciaal koffer dat ze voor hun buik konden dragen. Hierdoor hadden ze hun handen vrij voor de controle zelf.



Het schakelbord dat op de volgende foto te zien is, werd gebruikt om de wissels in het station van Marienborn te verzetten.



Aan het eind van de jaren ’80 werkten er bij de grensovergang in Marienborn ongeveer 1000 personen. Zoals al eerder aangegeven werd, was hun taak niet enkel het controleren van de papieren van reizigers maar ook het verhinderen van vluchtpogingen en hun buiten houden van mensen die een negatieve invloed zouden kunnen hebben op de DDR. Op de volgende foto is op een plattegrond te zien wie voor welk deel van het gebied van deze grensovergang verantwoordelijk is.



Bij de controle van reizigers maakte de Stasi gebruik van een kaartsysteem. Hieronder zijn een drietal kaarten uit dit systeem te zien. Hier staat kort op weergegeven wat er met een bepaalde persoon volgens de DDR aan de hand is.



Om ook onder auto’s te kunnen zoeken naar smokkelwaar of vluchtelingen was een soort karretje gemaakt met een spiegel. Dit kon makkelijk onder een voertuig geschoven worden.



Bij het controleren van grotere hoeveelheden goederen zoals graan of brandstof werd van de onderstaande lange staaf gebruik gemaakt.



Vanaf 1971 werden bij de anti-persoonsmijnen ingezet. Wanneer een draad van deze mijn geraakt werd, ging deze vanzelf af. Hierdoor werden metaalscherven in het rond verspreid. Iets dat tot zware verwondingen en zelfs doden geleid heeft.



Ook dit museum is zoals de meeste musea in Duitsland buitengewoon goed gedocumenteerd. In de buurt van Helmstedt ligt het dorpje Hötensleben. Toen in 1952 de grens tussen Oost- en West-Duitsland werd afgesloten moesten de inwoners uit dit dorpje die volgens de DDR niet voldoende betrouwbaar waren, verplicht verhuizen. Hun huizen en grond werden onteigend en ze mochten het dorp niet meer binnen. Om het dorp binnen te kunnen komen, waren er speciale controleposten opgericht.



Op de volgende foto zijn de sleutels van een Volkswagen busje te zien. In 1975 werd deze auto bij de grensovergang in Marienborn in beslag genomen. De chauffeur van de bus had een vluchteling in de bus verstopt. Hij werd ontdekt en kreeg hiervoor 4,5 jaar gevangenisstraf.



Langs de snelweg naar West-Berlijn in de DDR bevonden zich natuurlijk de nodige tankstations en restaurants. Deze snelweg werd echter ook gebruikt door inwoners van de DDR. Hierdoor ontstond de mogelijkheid voor inwoners uit het Westen en Oosten van Duitsland om zich hier te ontmoeten. Een voorbeeld hiervan is het restaurant Börde. Om deze reden begon de Oost-Duitse geheime dienst dan ook met het opzetten van posten bij dit soort punten langs de snelweg. Dit om bijvoorbeeld vluchtpogingen te voorkomen.



Om contact tussen inwoners van Oost- en West-Duitsland zo veel mogelijk tegen te gaan, waren er hier aparte restaurants voor hen. In het restaurant dat gericht was op reizigers uit het Westen kon alleen in West-Marken betaald worden. Ook bevond zich er een “Intershop” waarin producten uit het westen gekocht konden worden voor West-Marken. Ook inwoners uit de DDR konden hier inkopen.



Na de val van de muur in 1989 en de aankomende opheffing van de DDR eind 1990 was deze grensovergang niet meer nodig. Toen werd dan ook al snel gestart met het ontmantelen van de grens tussen het oosten en westen van Duitsland.





Het volgende deel van dit reisverslag is te vinden op deze pagina

Reactie toevoegen

Filtered HTML

Plain text

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.