Reisverslag Oostelijk Duitsland 2012 Deel 5

Tags: 

Vrijdag 4 mei 2012 (ochtend)
Op de laatste dag van mijn vakantie heb ik een bezoek gebracht aan een andere grote stad in het Oosten van Duitsland, Leipzig. Leipzig is in ongeveer een uur te bereiken vanuit Berlijn met de trein.



Tussen Berlijn en Leipzig rijden elk uur zogenaamde ICE treinen. Dit zijn de snelste treinen van de Duitse spoorwegen, die gedurende de rit maar weinig tussenstops hebben. Enkel in de Lutherstadt Wittenberg konden passagiers in- en uitstappen.



In de ochtend ben ik naar het Zeitgeschichtliches Forum (http://www.hdg.de/leipzig/) geweest in Leipzig. Leipzig is een van de drie plaatsen waar er een dergelijk museum is, dat onderdeel is van de stichting ""Haus der Geschichte". Hier was er natuurlijk flink wat aandacht voor de rol die Leipzig gespeeld heeft in de val van het DDR regime eind 1989. In de stad Leipzig vonden toen grote demonstraties op de maandag plaats tegen de DDR regering. Dit heeft uiteindelijk de val van de DDR ingezet.

Hier waren bijvoorbeeld posters te zien voor de "verkiezingen" die in de DDR gehouden werden. De poster hierboven is er eentje van de "Sozialistische Einheitspartei Deutschlands" voor de eerste verkiezingen in de DDR. Toen was er nog sprake van verschillende partijen, die aan deze verkiezingen deelnamen. Later was er steeds een lijst waartegen de kiezers alleen maar ja of nee konden zeggen.



De tentoonstelling gaf op deze manier een goed beeld van de totale geschiedenis van de DDR. Er was veel origineel (propaganda)materiaal te zien. Zo werkt duidelijk gemaakt hoe de regering van de DDR de bevolking er van wilde overtuigen, dat de DDR toch echt het betere Duitsland was.



Bij latere verkiezingen stonden alle partijen op een gezamenlijke lijst: Het nationale front van het democratische Duitsland"". Op dit affiche staan symbolisch van links naar rechts, de boer, de arbeider en de intellectueel. Te zien waren ook een aantal cartoons uit het westen waarin de niet democratische verkiezingen uit de DDR op de hak genomen werden. Ook waren verschillende affiches tentoongesteld waarin de succes van de zogenaamde vijf jaren plannen werden presenteert. In de centrale planeconomie van de DDR werden de productiedoelstellingen centraal vastgesteld. Hoe meer er boven de doelstelling geproduceerd werd, hoe beter het was.



Verder waren er ook originele zaken uit de DDR te vinden. Een voorbeeld hiervan is een tafel die gebruikt is voor belangrijke vergaderingen van de Socialistische Eenheidspartij van Duitsland. Deze tafel is uit de begintijd van de DDR en is nog gebruikt door Wilhelm Pieck, de eerste en enige president van de Duitse Democratische Republiek.



Speciale aandacht was er voor burgers, die geprobeerd hebben te ontsnappen uit de DDR. Zo was een zelfgebouwd vliegtuig te vinden, dat eind jaren '80 in Berlijn gebruikt is om enkele burgers succesvol uit de DDR te laten ontsnappen. Vanuit het Westelijk deel van Berlijn is er op een ochtend vroeg in de morgen naar Oost Berlijn gevlogen. Daar zijn een aantal mensen opgepikt en die zij vervolgens veilig in West Berlijn weer afgezet.

Vrijdag 4 mei 2012 (middag)


In het begin van de middag ben ik naar een tentoonstelling gegaan in het voormalige gebouw van de Stasi (De Oost-Duitse geheime dienst). (http://www.runde-ecke-leipzig.de/). Deze tentoonstelling ging vooral in op de gebeurtenissen die in 1989 in Leipzig hebben plaatsgevonden rond de omwenteling. Na de omwenteling is het gebouw door burgers bezet om te voorkomen dat allerlei dossiers op het laatste moment nog door medewerkers van de Stasi vernietigd zouden worden.



Een belangrijke reden waarom de demonstratie ontstaan zijn, was de fraude bij de verkiezingen van 7 mei 1989, fraude die toen ook voor het eerst is vastgesteld door allerlei burgers die toen aanwezig waren bij het tellen van de stemmen en deze resultaten vergeleken met de uitslagen die later door de regering op de DDR-televisie bekend gemaakt werden.



Ook was er aandacht voor het verzet vanuit allerlei hoeken in Leipzig (waaronder de kerken) tegen het DDR-regime in de laatste jaren. Een ander onderwerp dat aan bod kwam was de vlucht van allerlei mensen uit de DDR nadat Hongarije in 1989 begonnen was met het afbreken van het ijzeren gordijn. Allerlei doeken die gebruikt waren bij de demonstraties in Leipzig waren bewaard gebleven en werden hier tentoongesteld.



Een voorbeeld van de indoctrinatie van de burgers was te zien in een rekenboekje wat in de DDR gevraagd werd. Een van de vragen hier was: "een kanon van de NVA (het leger van de DDR) wordt door vijf soldaten bedient. Bij een schietoefening worden zes kanonnen gebruikt. Hoeveel soldaten nemen nu aan de schietoefening deel."



Hierna heb ik kort een bezoekje gebracht aan een van de kerken van Leipzig, de Thomaskirche. (http://www.thomaskirche.org) Hier was ook een kleine tentoonstelling te zien over Johann Sebastiaan Bach. Hij ligt in deze kerk begraven.



Als een na laatste heb ik het grote stadsmuseum van Leipzig bezocht (http://www.stadtgeschichtliches-museum-leipzig.de/). Hierbij zijn een groot aantal zaken uit de geschiedenis van Leipzig terug te vinden. In een van de centrale ruimtes stond bv. een maquette waarop het oude Leipzig was te zien.



In dit stadsmuseum waren voor veel religieuze beelden en schilderijen te zien uit de middeleeuwen. Ook waren er oude gebrandschilderde ramen tentoongesteld, een preekstoel.



Allerlei oud wapentuig, dat blijkbaar gebruikt was ter verdediging van de stad had ook een plaatje in het museum gekregen. Op de bovenste verdieping van het museum werd aandacht besteed aan de moderne geschiedenis van de stad Leipzig. Zo werd er ingegaan op bepaalde sociale bewegingen die in Leipzig ontstaan zijn en hun rol in de verdere geschiedenis.



Te zien was een kledingstuk uit de jaren twintig, dat voor een groot deel gemaakt was met oude bankbiljetten uit de inflatietijd van 1921-1923. Biljetten die volkomen waardeloos geworden waren. Ook de Tweede Wereldoorlog kwam aan bod. Van de periode na de Oorlog was wat propaganda materiaal te zien van de voormalige DDR.



De afsluiting van de tentoonstelling bestond uit een aantal politieagenten die opgesteld waren onder spandoeken met leuzen tegen de DDR en voor een vrije samenleving.



Als allerlaatste ben ik nog naar het Volkerschlachtdenkmal geweest. Dit is een monument, dat is opgericht naar aanleiding van een grote veldslag die in oktober 1813 in Leipzig heeft plaatsgevonden. Van 1989 tot 1913 is dit monument gebouwd om vervolgens een eeuw na het plaatsvinden van deze veldslag onthuld te worden. Het was te laat om het monument zelf nog te bezoeken, dus daarom ben ik er een keer helemaal omheen gelopen. Om het hele monument lag een verhoging, zodat je het van een mooie hoogte kon bekijken. Toen ik het monument bezocht was men bezig met een grootscheepse renovatie. Het stond voor een deel dan ook in de steigers.



Hierna was de laatste vakantiedag echt afgelopen. Ik ben met de bus teruggegaan naar het Centraal Station in Leipzig om daar nog wat te eten en vervolgens rond 8 uur met de trein terug te gaan naar Berlijn. De volgende dag (5 mei) was het enkel nog het koffer met alle spullen in pakken. Mijn koffer was in elk geval een stuk zwaarder dan toen ik naar Berlijn toe ging. Dat kwam vooral door de boeken die ik gedurende de afgelopen vakantieweek gekocht heb. Dan is het toch wel handig om gewoon met de trein te reizen, omdat daar niet op de zwaarte van je koffer en de hoeveelheid bagage gelet wordt, die je mee neemt. Het duurt wat langer, maar je ziet wel veel meer van het landschap, het is beter voor het milieu en uiteindelijk ook goedkoper. Vanuit Berlijn was het ongeveer 6 uur reizen om uiteindelijk weer in Nederland aan te komen. Moe, maar wel heel veel gezien.

Reactie toevoegen

Filtered HTML

Plain text

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.