Donderdag 2 mei 2024
Na een uitstapje naar Kostrzyn in het westen van Polen was ik rond tien over een weer op het station van Küstrin-Kietz in Duitsland. De trein vanuit Polen richting Duitsland (en nu dus het vervangend busvervoer) rijdt één keer per uur en dat betekent dus dat je de dag goed in moet delen. Zeker omdat ik alleen in de ochtend in Kostrzyn zou zijn en in de middag nog een andere plaats in Duitsland wilde bezoeken.
Rond kwart over een vertrok vanuit Küstrin-Kietz de regionale trein richting Berlijn. Op het eerstvolgende station in Seelow-Gusow (reistijd ongeveer 20 minuten) ben ik alweer uitgestapt. In dit plaatste bevindt zich een Russisch oorlogsmonument met bijbehorend museum ter nagedachtenis aan een grote veldslag die hier aan het einde van de Tweede Wereldoorlog heeft plaatsgevonden. Zo valt een mooie combinatie te maken van het bezoek aan twee bezienswaardigheden waar je elk maar een dagdeel voor nodig hebt.
Met de bus ben ik vanaf het station Seelow-Gusow verder gereisd naar het centrum van Seelow. Dit is een rit van ongeveer 10 minuten. Vanaf hier is het oorlogsmonument met museum op loopafstand.
Het oorlogsmonument herinnert aan de grootste veldslag die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Duitsland heeft plaatsgevonden. In deze omgeving stonden in het voorjaar van 1945 honderdduizenden soldaten, 14.000 stuks geschut, 5.000 gepantserde voertuigen en 5.000 vliegtuigen tegenover elkaar. In de winter en het voorjaar van 1945 zijn hier meer dan 100.000 soldaten uit allerlei landen gesneuveld.
Zoals op de bovenste foto te zien is, werd het plein voor het museum in mei 2024 flink onderhanden genomen. Hier staan nog een aantal oude militaire voertuigen van het Russische leger.
Door de werkzaamheden op het plein voor het museum was niet toegankelijk via de hoofdingang maar alleen via een zijingang. In een korte gang die uitkomt in de grote tentoonstellingsruimte hangt informatie van een vereniging die zich ook nu nog bezighoudt met het veiligstellen van de resten van gesneuvelden in de oorlog. Op allerlei plaatsen in Duitsland gaan zij op onderzoek uit om stoffelijke overschotten en voorwerpen van de soldaten op te graven en zo veilig te stellen.
In 1972 werd het museum bij het oorlogsmonument geopend. Tot het einde van de DDR stond hier toen de strijd van Rode leger en zijn rol bij de bevrijding van het fascisme centraal. Na de hereniging van Oost- en West-Duitsland gaat de tentoonstelling over de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog en de geschiedenis van deze herdenkingsplek.
Na het einde van de Tweede Wereldoorlog keerden de oorspronkelijke bewoners van het gebied in volledig verwoeste dorpen terug. Vanaf mei 1945 werden door het Russische leger Duitse arbeiders ingezet om de omgekomen soldaten te bergen. Duitse krijgsgevangenen en later ook gespecialiseerde bedrijven ruimden mijnen en munitie op. Tegenwoordig wordt er elk naar nog zo’n 400 ton aan munitie gevonden in de bodem en onschadelijk gemaakt.
Het oorlogsmonument werd na de oorlog al snel gebruikt als herdenkingsplek op belangrijke dagen voor de nieuw ontstane DDR.
Op 28 december 1972 werd het museum bij het oorlogsmonument officieel geopend. De aandacht was vooral gericht op de heldendaden van het Rode leger tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het initiatief tot oprichting van het museum werd genomen door de regionale afdeling van de SED, de heersende communistische partij, van de DDR.
De volgende foto laat een houten bord zien met daarop de openingsdatum van het museum in 1972. Daaronder liggen een aantal boeken uitgegeven over de oorlog in de voormalige DDR.
In Seelow vonden regelmatig bijeenkomsten plaats tussen inwoners van de DDR en de Sovjet-Unie. Deze werden georganiseerd door de Vereniging voor Duits-Russische Vriendschap (DSF). Tot echt contact tussen de inwoners van beide landen kwam het niet doordat alles streng gecontroleerd werd door de overheid. De Russische soldaten in de DDR leefden afgezonderd van de Duitse bevolking en kwamen er daardoor nauwelijks mee in contact.
In de DDR-tijd had het museum allerlei souvenirs met afbeeldingen van het oorlogsmonument die verkocht werden of aan de bezoekers werden uitgedeeld. Bedrijven die hier op bezoek kwamen, namen zelf een aandenken voor de herdenkingsplek mee. Beiden zijn op de onderstaande foto te zien.
Het kleine maar compacte museum is zodat dat in Duitsland meestal het geval is uitstekend gedocumenteerd en geeft een goed beeld van wat er in de oorlog in dit gebied gebeurd is. Uitgebreide aandacht is er ook voor de manier waarop in de tijd van de DDR met de oorlog en deze plek werd omgegaan en hoe dit na de val van de muur is veranderd.
In een aparte ruimte is nog te zien wat er in dit gebied in de laatste maanden van de oorlog gebeurde en waar de frontlijn liep.
Na een bezoek aan het museum ben ik naar het oorlogsmonument zelf gegaan. Het monument staat op een verhoging. Op 16 april 1945 heeft het Rode Leger bij het begin van de aanval 140 schijnwerpers ingezet om het slagveld te kunnen verlichten. Een schijnwerper staat sinds 1977 bij het monument. In de tijd van de DDR werd gezegd dat deze in 1945 gebruikt was. De schijnwerper is echter pas na de Tweede Wereldoorlog geproduceerd en gebruikt voor het verlichten van de startbaan van militaire vliegvelden. Op deze plek is de schijnwerper gebruikt om het monument bij bijeenkomsten te verlichten.
Een onderdeel van het oorlogsmonument zijn de graven waar 66 soldaten van het Rode leger begraven zijn. In 1972 is hier nog een grafveld met rode grafstenen bijgekomen. Hier zouden de restanten van Russische soldaten van een ander kerkhof in Seelow terecht moeten komen. Dit is uiteindelijk pas in 2008 gebeurd.
De volgende foto laat het monument zelf zien dat op een flinke verhoging staat zodat het in de wijde omgeving goed te zien is.
De slag bij Seelow heeft geduurd van 16 tot 19 april 1945. Het was een van de laatste grote veldslagen van de Tweede Wereldoorlog. Doordat de Russen deze slag wonnen konden ze vervolgens oprukken aar Berlijn. Nog steeds zijn een groot aantal slachtoffers van deze veldslag niet gevonden..
Een herdenkingssteen met een kort gedicht van de Duitse dichter Helmut Preissler is in 1977 onderdeel geworden van deze herdenkingsplek. Het is een verder stap van een plek waar de Russische slachtofferd herdacht werden naar een officiële herdenkingsplek van de DDR.
Op het terrein staat ook een Russisch Orthodox kruis. Dit kruis is in 2003 gewijd door aartsbisschop Feofan van deze kerk. Het herdenkt de slachtoffers van het Rode leger in de Tweede Wereldoorlog. Na het einde van de Sovjet-Unie kreeg de Russisch-Orthodoxe kerk een belangrijk rol in de herinnering aan de Russische slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.
Het monument zelf, wat een Russische soldaat met pistool op de toren van een verwoeste Duitse pantser laat zien is gemaakt door de Russische beeldhouwers Lew Kerbel en Wladimir Zigal. Op 27 november 1945 is het officieel ingewijd. Het is een van de drie herdenkingstekens die in Duitsland is weggezet door de opperbevelhebber van het Russische leger. De andere twee staan in Kostrzyn (tegenwoordig Polen) en Berlijn-Tiergarten.
Na een bezoek aan deze interessante plek ben ik naar het station in de buurt hiervan gelopen. Seelow heeft twee stations en het was nu handiger om vanaf hier met de trein terug te gaan naar Berlijn.
Vrijdag 3 mei 2024
Op vrijdagmorgen ben ik rond 9 uur vanuit Berlijn met de trein vertrokken in de richting van Nederland. De laatste jaren is de situatie er op het Duitse spoor niet beter op geworden en heeft de Deutsche Bahn regelmatig te kampen met vertragen en uitvallende treinen. Gelukkig ging vandaag alles goed en stond ik rond kwart over vier weer op het station in Breda.
Na een uitstapje naar Kostrzyn in het westen van Polen was ik rond tien over een weer op het station van Küstrin-Kietz in Duitsland. De trein vanuit Polen richting Duitsland (en nu dus het vervangend busvervoer) rijdt één keer per uur en dat betekent dus dat je de dag goed in moet delen. Zeker omdat ik alleen in de ochtend in Kostrzyn zou zijn en in de middag nog een andere plaats in Duitsland wilde bezoeken.
Rond kwart over een vertrok vanuit Küstrin-Kietz de regionale trein richting Berlijn. Op het eerstvolgende station in Seelow-Gusow (reistijd ongeveer 20 minuten) ben ik alweer uitgestapt. In dit plaatste bevindt zich een Russisch oorlogsmonument met bijbehorend museum ter nagedachtenis aan een grote veldslag die hier aan het einde van de Tweede Wereldoorlog heeft plaatsgevonden. Zo valt een mooie combinatie te maken van het bezoek aan twee bezienswaardigheden waar je elk maar een dagdeel voor nodig hebt.
Met de bus ben ik vanaf het station Seelow-Gusow verder gereisd naar het centrum van Seelow. Dit is een rit van ongeveer 10 minuten. Vanaf hier is het oorlogsmonument met museum op loopafstand.
Het oorlogsmonument herinnert aan de grootste veldslag die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Duitsland heeft plaatsgevonden. In deze omgeving stonden in het voorjaar van 1945 honderdduizenden soldaten, 14.000 stuks geschut, 5.000 gepantserde voertuigen en 5.000 vliegtuigen tegenover elkaar. In de winter en het voorjaar van 1945 zijn hier meer dan 100.000 soldaten uit allerlei landen gesneuveld.
Zoals op de bovenste foto te zien is, werd het plein voor het museum in mei 2024 flink onderhanden genomen. Hier staan nog een aantal oude militaire voertuigen van het Russische leger.
Door de werkzaamheden op het plein voor het museum was niet toegankelijk via de hoofdingang maar alleen via een zijingang. In een korte gang die uitkomt in de grote tentoonstellingsruimte hangt informatie van een vereniging die zich ook nu nog bezighoudt met het veiligstellen van de resten van gesneuvelden in de oorlog. Op allerlei plaatsen in Duitsland gaan zij op onderzoek uit om stoffelijke overschotten en voorwerpen van de soldaten op te graven en zo veilig te stellen.
In 1972 werd het museum bij het oorlogsmonument geopend. Tot het einde van de DDR stond hier toen de strijd van Rode leger en zijn rol bij de bevrijding van het fascisme centraal. Na de hereniging van Oost- en West-Duitsland gaat de tentoonstelling over de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog en de geschiedenis van deze herdenkingsplek.
Na het einde van de Tweede Wereldoorlog keerden de oorspronkelijke bewoners van het gebied in volledig verwoeste dorpen terug. Vanaf mei 1945 werden door het Russische leger Duitse arbeiders ingezet om de omgekomen soldaten te bergen. Duitse krijgsgevangenen en later ook gespecialiseerde bedrijven ruimden mijnen en munitie op. Tegenwoordig wordt er elk naar nog zo’n 400 ton aan munitie gevonden in de bodem en onschadelijk gemaakt.
Het oorlogsmonument werd na de oorlog al snel gebruikt als herdenkingsplek op belangrijke dagen voor de nieuw ontstane DDR.
Op 28 december 1972 werd het museum bij het oorlogsmonument officieel geopend. De aandacht was vooral gericht op de heldendaden van het Rode leger tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het initiatief tot oprichting van het museum werd genomen door de regionale afdeling van de SED, de heersende communistische partij, van de DDR.
De volgende foto laat een houten bord zien met daarop de openingsdatum van het museum in 1972. Daaronder liggen een aantal boeken uitgegeven over de oorlog in de voormalige DDR.
In Seelow vonden regelmatig bijeenkomsten plaats tussen inwoners van de DDR en de Sovjet-Unie. Deze werden georganiseerd door de Vereniging voor Duits-Russische Vriendschap (DSF). Tot echt contact tussen de inwoners van beide landen kwam het niet doordat alles streng gecontroleerd werd door de overheid. De Russische soldaten in de DDR leefden afgezonderd van de Duitse bevolking en kwamen er daardoor nauwelijks mee in contact.
In de DDR-tijd had het museum allerlei souvenirs met afbeeldingen van het oorlogsmonument die verkocht werden of aan de bezoekers werden uitgedeeld. Bedrijven die hier op bezoek kwamen, namen zelf een aandenken voor de herdenkingsplek mee. Beiden zijn op de onderstaande foto te zien.
Het kleine maar compacte museum is zodat dat in Duitsland meestal het geval is uitstekend gedocumenteerd en geeft een goed beeld van wat er in de oorlog in dit gebied gebeurd is. Uitgebreide aandacht is er ook voor de manier waarop in de tijd van de DDR met de oorlog en deze plek werd omgegaan en hoe dit na de val van de muur is veranderd.
In een aparte ruimte is nog te zien wat er in dit gebied in de laatste maanden van de oorlog gebeurde en waar de frontlijn liep.
Na een bezoek aan het museum ben ik naar het oorlogsmonument zelf gegaan. Het monument staat op een verhoging. Op 16 april 1945 heeft het Rode Leger bij het begin van de aanval 140 schijnwerpers ingezet om het slagveld te kunnen verlichten. Een schijnwerper staat sinds 1977 bij het monument. In de tijd van de DDR werd gezegd dat deze in 1945 gebruikt was. De schijnwerper is echter pas na de Tweede Wereldoorlog geproduceerd en gebruikt voor het verlichten van de startbaan van militaire vliegvelden. Op deze plek is de schijnwerper gebruikt om het monument bij bijeenkomsten te verlichten.
Een onderdeel van het oorlogsmonument zijn de graven waar 66 soldaten van het Rode leger begraven zijn. In 1972 is hier nog een grafveld met rode grafstenen bijgekomen. Hier zouden de restanten van Russische soldaten van een ander kerkhof in Seelow terecht moeten komen. Dit is uiteindelijk pas in 2008 gebeurd.
De volgende foto laat het monument zelf zien dat op een flinke verhoging staat zodat het in de wijde omgeving goed te zien is.
De slag bij Seelow heeft geduurd van 16 tot 19 april 1945. Het was een van de laatste grote veldslagen van de Tweede Wereldoorlog. Doordat de Russen deze slag wonnen konden ze vervolgens oprukken aar Berlijn. Nog steeds zijn een groot aantal slachtoffers van deze veldslag niet gevonden..
Een herdenkingssteen met een kort gedicht van de Duitse dichter Helmut Preissler is in 1977 onderdeel geworden van deze herdenkingsplek. Het is een verder stap van een plek waar de Russische slachtofferd herdacht werden naar een officiële herdenkingsplek van de DDR.
Op het terrein staat ook een Russisch Orthodox kruis. Dit kruis is in 2003 gewijd door aartsbisschop Feofan van deze kerk. Het herdenkt de slachtoffers van het Rode leger in de Tweede Wereldoorlog. Na het einde van de Sovjet-Unie kreeg de Russisch-Orthodoxe kerk een belangrijk rol in de herinnering aan de Russische slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.
Het monument zelf, wat een Russische soldaat met pistool op de toren van een verwoeste Duitse pantser laat zien is gemaakt door de Russische beeldhouwers Lew Kerbel en Wladimir Zigal. Op 27 november 1945 is het officieel ingewijd. Het is een van de drie herdenkingstekens die in Duitsland is weggezet door de opperbevelhebber van het Russische leger. De andere twee staan in Kostrzyn (tegenwoordig Polen) en Berlijn-Tiergarten.
Na een bezoek aan deze interessante plek ben ik naar het station in de buurt hiervan gelopen. Seelow heeft twee stations en het was nu handiger om vanaf hier met de trein terug te gaan naar Berlijn.
Vrijdag 3 mei 2024
Op vrijdagmorgen ben ik rond 9 uur vanuit Berlijn met de trein vertrokken in de richting van Nederland. De laatste jaren is de situatie er op het Duitse spoor niet beter op geworden en heeft de Deutsche Bahn regelmatig te kampen met vertragen en uitvallende treinen. Gelukkig ging vandaag alles goed en stond ik rond kwart over vier weer op het station in Breda.
Reactie toevoegen