Zaterdag 26 april 2025
Vanuit het Czartoryski Museum ben ik richting het centrale plein van de stad gewandeld om daar nog wat te gaan drinken. Deze dag en ook de resterende dagen van de vakantie was het prima weer. Het was droog en de wolken waren grotendeels verdwenen.
Helemaal aan de zuidkant van het oude centrum in de buurt van het kasteel van Wawel staat nog een herdenkingskruis ter nagedachtenis aan het Bloedbad van Katyn in 1940. In april en mei van dat jaar werden 4400 Poolse officieren vermoord door de geheime dienst van de Sovjet-Unie. Ten tijde van het communisme was de officiële versie dat de Duitsers dit bloedbad hadden gepleegd. Pas na de val van het communisme kwamen er in Polen herdenkingsplekken voor deze tragedie.
Na de Tweede Wereldoorlog werd door de communistische regering gestart met de bouw van een nieuw stadsdeel naast het oude Krakow, Nowa Huta. Het moest een stad worden volgens de communistische idealen. Er kwam fabrieken voor zware industrie en in de woningen die hier gebouwd werden, kwamen de arbeiders van deze fabrieken te wonen. Met de tram kun je vanuit het oude centrum van Krakow in Nowa Huta komen.
Ondanks het communisme dat antireligieus was, heeft de katholieke kerk in Polen altijd een stevige positie gehad. Dat heeft er toe geleid dat uiteindelijk in deze volgens de communistische principes gebouwde wijk een katholieke kerk gesticht werd. De start van de bouw van de onze Lieve Vrouwekerk van Czestochowa heeft plaatsgevonden in juli 1982. Eerst werd er een 400 m2 grote kapel gebouwd. De bouw van de daadwerkelijke kerk startte in augustus 1984.
Pas in 1995 was de kerk volledig afgebouwd en werd in gebruik genomen voor de eredienst. Het gebouw was wel open, maar de eigenlijke kerkruimte was afgeschermd door glas en niet toegankelijk.
De woningen in dit gedeelte van de stad bestaan grotendeels uit appartementengebouwen. Qua opzet is deze wijk wel behoorlijk groen. Langs de brede straten staan veel bomen en zijn de nodige groenvoorzieningen. De flats beschikken over een groene binnenruimte die door de bewoners gebruikt kan worden maar ook openbaar toegankelijk is.
Op verschillende plaatsen in de wijk staan borden met korte informatie over de geschiedenis. De flats die hier staan zijn brutalistische architectuur zoals dat in deze periode in veel Oost-Europese landen gebruikelijk was. Hoekige vormen, veel gebruik van beton en grootschalige productie. Hierdoor zien dit soort wijken er redelijk eentonig uit en kunnen ook iets sombers hebben.
In 1954 werd de staalfabriek hier geopend. Dit werd uiteindelijk de grootste fabriek van zijn soort in Polen. Later werden hier ook een tabaks- en cementfabriek gevestigd.
Als je een echte communistische wijk wilt zien, is Nowa Huta zeker een aanrader om een keer te bezoeken. Het geeft een goed beeld omdat de gehele wijk in een keer in deze stijl is opgebouwd. Een ander goed voorbeeld is Eisenhüttenstadt in het oosten van Duitsland tegen de Poolse grens aan. Omdat hier sprake is van een afname van de bevolking worden hier allerlei flats gesloopt.
Als je de wijk echt goed wilt zien, kun je hier prima een hele middag rondlopen. Ik heb op goed geluk een route door de wijk gelopen waarbij ik zeker dingen gemist zal hebben. Vanwege het bijzondere karakter van de wijk worden hier ook rondleidingen verzorgd door toeristen. Op de binnenterreinen van de flats kom je van alles tegen. Soms een kunstwerk wat hier is weggezet, maar ook waslijnen om de was op te hangen, gebouwtjes waar mensen hun afval kwijt kunnen, speeltoestellen voor kinderen en ontmoetingsplekken voor de bewoners.
Het Ludowy theater in de wijk is geopend op 3 december 1955. Al snel werd dit een theater waar veel bekende artiesten optraden.
Tijdens mijn wandeling was ik inmiddels aangekomen bij een andere kerk in Nowa Huta. Voor deze kerk staat een kruis als herdenkingsteken. Op deze plek werd op 17 maart 1957 een houten kruis weggezet. Het was de bedoeling dat hier een kerk gebouwd zou gaan worden.
De communistische autoriteiten kwamen hier echter van terug en besloten op deze plek tot de bouw van een school. Toen de autoriteiten het kruis wilden weghalen, kwam de bevolking in opstand waardoor het bleef staan. Het huidige kruis is gemaakt van brons en heeft een hoogte van 4,85 meter.
Hierna ben ik op mijn gemak weer teruggelopen naar de bushalte om terug te gaan naar het centrum van de stad. Een wandeling door dit deel van Krakow is zeker aan te raden omdat het een goed beeld geeft van de manier waarop de communisten aan stedenbouw deden.
Het volgende deel van dit reisverslag is te vinden op deze pagina
Vanuit het Czartoryski Museum ben ik richting het centrale plein van de stad gewandeld om daar nog wat te gaan drinken. Deze dag en ook de resterende dagen van de vakantie was het prima weer. Het was droog en de wolken waren grotendeels verdwenen.
Helemaal aan de zuidkant van het oude centrum in de buurt van het kasteel van Wawel staat nog een herdenkingskruis ter nagedachtenis aan het Bloedbad van Katyn in 1940. In april en mei van dat jaar werden 4400 Poolse officieren vermoord door de geheime dienst van de Sovjet-Unie. Ten tijde van het communisme was de officiële versie dat de Duitsers dit bloedbad hadden gepleegd. Pas na de val van het communisme kwamen er in Polen herdenkingsplekken voor deze tragedie.
Na de Tweede Wereldoorlog werd door de communistische regering gestart met de bouw van een nieuw stadsdeel naast het oude Krakow, Nowa Huta. Het moest een stad worden volgens de communistische idealen. Er kwam fabrieken voor zware industrie en in de woningen die hier gebouwd werden, kwamen de arbeiders van deze fabrieken te wonen. Met de tram kun je vanuit het oude centrum van Krakow in Nowa Huta komen.
Ondanks het communisme dat antireligieus was, heeft de katholieke kerk in Polen altijd een stevige positie gehad. Dat heeft er toe geleid dat uiteindelijk in deze volgens de communistische principes gebouwde wijk een katholieke kerk gesticht werd. De start van de bouw van de onze Lieve Vrouwekerk van Czestochowa heeft plaatsgevonden in juli 1982. Eerst werd er een 400 m2 grote kapel gebouwd. De bouw van de daadwerkelijke kerk startte in augustus 1984.
Pas in 1995 was de kerk volledig afgebouwd en werd in gebruik genomen voor de eredienst. Het gebouw was wel open, maar de eigenlijke kerkruimte was afgeschermd door glas en niet toegankelijk.
De woningen in dit gedeelte van de stad bestaan grotendeels uit appartementengebouwen. Qua opzet is deze wijk wel behoorlijk groen. Langs de brede straten staan veel bomen en zijn de nodige groenvoorzieningen. De flats beschikken over een groene binnenruimte die door de bewoners gebruikt kan worden maar ook openbaar toegankelijk is.
Op verschillende plaatsen in de wijk staan borden met korte informatie over de geschiedenis. De flats die hier staan zijn brutalistische architectuur zoals dat in deze periode in veel Oost-Europese landen gebruikelijk was. Hoekige vormen, veel gebruik van beton en grootschalige productie. Hierdoor zien dit soort wijken er redelijk eentonig uit en kunnen ook iets sombers hebben.
In 1954 werd de staalfabriek hier geopend. Dit werd uiteindelijk de grootste fabriek van zijn soort in Polen. Later werden hier ook een tabaks- en cementfabriek gevestigd.
Als je een echte communistische wijk wilt zien, is Nowa Huta zeker een aanrader om een keer te bezoeken. Het geeft een goed beeld omdat de gehele wijk in een keer in deze stijl is opgebouwd. Een ander goed voorbeeld is Eisenhüttenstadt in het oosten van Duitsland tegen de Poolse grens aan. Omdat hier sprake is van een afname van de bevolking worden hier allerlei flats gesloopt.
Als je de wijk echt goed wilt zien, kun je hier prima een hele middag rondlopen. Ik heb op goed geluk een route door de wijk gelopen waarbij ik zeker dingen gemist zal hebben. Vanwege het bijzondere karakter van de wijk worden hier ook rondleidingen verzorgd door toeristen. Op de binnenterreinen van de flats kom je van alles tegen. Soms een kunstwerk wat hier is weggezet, maar ook waslijnen om de was op te hangen, gebouwtjes waar mensen hun afval kwijt kunnen, speeltoestellen voor kinderen en ontmoetingsplekken voor de bewoners.
Het Ludowy theater in de wijk is geopend op 3 december 1955. Al snel werd dit een theater waar veel bekende artiesten optraden.
Tijdens mijn wandeling was ik inmiddels aangekomen bij een andere kerk in Nowa Huta. Voor deze kerk staat een kruis als herdenkingsteken. Op deze plek werd op 17 maart 1957 een houten kruis weggezet. Het was de bedoeling dat hier een kerk gebouwd zou gaan worden.
De communistische autoriteiten kwamen hier echter van terug en besloten op deze plek tot de bouw van een school. Toen de autoriteiten het kruis wilden weghalen, kwam de bevolking in opstand waardoor het bleef staan. Het huidige kruis is gemaakt van brons en heeft een hoogte van 4,85 meter.
Hierna ben ik op mijn gemak weer teruggelopen naar de bushalte om terug te gaan naar het centrum van de stad. Een wandeling door dit deel van Krakow is zeker aan te raden omdat het een goed beeld geeft van de manier waarop de communisten aan stedenbouw deden.
Het volgende deel van dit reisverslag is te vinden op deze pagina
Reactie toevoegen