Zaterdag 29 april 2017
Na het stadsmuseum van Cottbus bezocht te hebben, ben ik met de tram teruggegaan naar het station van Cottbus om vandaar de trein naar Berlijn te pakken. Ik had nog voldoende tijd om aan het einde van de middag "Dokumentationszentrum NS-Zwangsarbeit" te bezoeken. (http://www.dz-ns-zwangsarbeit.de/) Dit het enige kamp voor dwangarbeid dat voor het grootste deel nog steeds bestaat. Sinds de zomer van 2006 is in een deel van het voormalige kamp een tentoonstelling over dit onderwerp te zien.
De tentoonstelling is gratis te bezoeken. In een van de barakken van dit voormalige kamp staat de tentoonstelling die in gaat op allerlei onderdelen van dwangarbeid in de periode van Nazi-Duitsland. De tentoonstelling bestaat uit een vijftal delen. In het eerste deel wordt ingegaan op de redenen waarom er in Nazi-Duitsland dwangarbeid was en hoe alles georganiseerd werd.
In het tweede deel kwamen de arbeidsomstandigheden van de dwangarbeiders aan bod. Er bestond een groot verschil tussen dwangarbeiders uit West- en Oost-Europa. Zo kreeg een Duitse dwangarbeider het bedrag van 44 Mark, waar een Russische dwangarbeider slechts 5 Mark verdiende.
In deel 3 ging het om de levensomstandigheden van de dwangarbeiders en de manier waarop zo ondergebracht werden. Los van deze delen werd er ook aandacht besteed aan de verhalen van individuele dwangarbeiders, maar ook Duitsers die bijvoorbeeld als bewakers in deze kampen gewerkt hadden.
In deel vier liet de tentoonstelling zien hoe dwangarbeiders bij overtredingen gestraft werden. Het laatste deel van de tentoonstelling ging over de manier waarop na de oorlog met deze geschiedenis werd omgegaan. Op de foto hierboven is een krantenartikel uit 1963 te zien. Dit gaat over de CSU politicus Max Frauendorf die in de Tweede Wereldoorlog in het bezette Polen verantwoordelijk was voor het registeren en gedwongen tewerkstellen van Poolse en joodse arbeiders.
Een van de verhalen van de dwangarbeiders, die hier getoond werd, was het verhaal van Hildegard Simon. Dit dienstmeisje van joodse afkomst moest vanaf 1941 in een batterijenfabriek in Berlijn als dwangarbeidster werken. In de loop van 1942/1943 is ze met haar man ondergedoken en heeft de oorlog overleefd. Halverwege de jaren '50 is ze geemigreerd naar Brazilië.
Een flink aantal van de barakken op het terrein doen tegenwoordig dienst als bedrijfsruimtes voor allerlei bedrijfjes. Barak 13 is in 2008 overgenomen door de organisatie van het museum. Deze barak is weer teruggebracht in de oude staat. Tot 2008 is deze barak door allerlei soorten bedrijven gebruikt. Helaas was dit onderdeel van het museum niet geopend toen ik er was.
Rond een uur of zes was ik weer terug op het centraal station van Berlijn. Dit station is gebouwd langs de rivier de Spree. De drie bronnen van deze rivier bevinden zich in de buurt van de Tsjechische grens. De rivier stroomt door de deelstaten Saksen en Brandenburg naar de hoofstad Berlijn.
In Berlijn bevindt zich het Spree-eiland. Het noordelijke deel van dit eiland is bekend vanwege de vele musea die hier gevestigd zijn. Dit is het zogenaamde Museum-Eiland. In het westelijke stadsdeel Spandau mondt de Spree uit in de rivier de Havel.
Als je vanuit het Centraal Station van Berlijn start kom je over een voetgangersbrug (Gustav Heinemann brug, vernoemd naar een voormalige Duitse president) aan de zuidelijke kant van de rivier terecht. Lopend langs de rivier kom je dan bij het "Paul-Löbe-Haus" uit. Dit is een van de gebouwen van het Duitse parlement.
Op de bovenstaande foto is een van de andere parlementsgebouwen te zien, het "Marie-Elisabeth-Lüders-Haus". In dit gebouw zit onder andere de bibliotheek van het Duitse parlement, het archief van het parlement en zijn ook allerlei vergaderzalen.
Verder doorlopend langs de rivier kom je uit bij de studio van de Duitse publieke omroep ARD. Hier in de buurt bevindt zich ook het "Bundespresseamt". Dit is de persdienst van de Duitse regering. Op de onderstaande foto is in de verte al het station "Berlin Friedrichstrasse" te zien
Als je voorbij het station Friedrichstrasse loopt, kom je vanzelf in de buurt van het Museuminsel. Dit is een gebied in Berlijn, waar een groot aantal musea zijn gevestigd, zoals het "Bode-museum", het "Pergamonmuseum", het "Altes Museum", het "Neues Museum" en de "Alte Nationalgalerie". Net buiten het museumeiland ligt het Duitse historische museum. De meeste van deze musea heb ik bij eerdere bezoeken aan Berlijn al een keer bezocht.
Op het museumeiland bevindt zich ook de plek waar nu gebouwd wordt aan het toekomstige "Humboldt Museum". Hiervoor wordt het oude Berlijnse slot opnieuw gebouwd. Het oorspronkelijke slot is na de oorlog door de DDR regering opgeblazen. In de plaats hiervan is toen het "Palast der Republik" gebouwd, waar onder andere het parlement van de DDR gehuisvest was. Dit gebouw is ook al afgebroken en de bouw van het nieuwe museum is nu in volle gang.
Het volgende deel van dit reisverslag is te vinden op deze pagina
Na het stadsmuseum van Cottbus bezocht te hebben, ben ik met de tram teruggegaan naar het station van Cottbus om vandaar de trein naar Berlijn te pakken. Ik had nog voldoende tijd om aan het einde van de middag "Dokumentationszentrum NS-Zwangsarbeit" te bezoeken. (http://www.dz-ns-zwangsarbeit.de/) Dit het enige kamp voor dwangarbeid dat voor het grootste deel nog steeds bestaat. Sinds de zomer van 2006 is in een deel van het voormalige kamp een tentoonstelling over dit onderwerp te zien.
De tentoonstelling is gratis te bezoeken. In een van de barakken van dit voormalige kamp staat de tentoonstelling die in gaat op allerlei onderdelen van dwangarbeid in de periode van Nazi-Duitsland. De tentoonstelling bestaat uit een vijftal delen. In het eerste deel wordt ingegaan op de redenen waarom er in Nazi-Duitsland dwangarbeid was en hoe alles georganiseerd werd.
In het tweede deel kwamen de arbeidsomstandigheden van de dwangarbeiders aan bod. Er bestond een groot verschil tussen dwangarbeiders uit West- en Oost-Europa. Zo kreeg een Duitse dwangarbeider het bedrag van 44 Mark, waar een Russische dwangarbeider slechts 5 Mark verdiende.
In deel 3 ging het om de levensomstandigheden van de dwangarbeiders en de manier waarop zo ondergebracht werden. Los van deze delen werd er ook aandacht besteed aan de verhalen van individuele dwangarbeiders, maar ook Duitsers die bijvoorbeeld als bewakers in deze kampen gewerkt hadden.
In deel vier liet de tentoonstelling zien hoe dwangarbeiders bij overtredingen gestraft werden. Het laatste deel van de tentoonstelling ging over de manier waarop na de oorlog met deze geschiedenis werd omgegaan. Op de foto hierboven is een krantenartikel uit 1963 te zien. Dit gaat over de CSU politicus Max Frauendorf die in de Tweede Wereldoorlog in het bezette Polen verantwoordelijk was voor het registeren en gedwongen tewerkstellen van Poolse en joodse arbeiders.
Een van de verhalen van de dwangarbeiders, die hier getoond werd, was het verhaal van Hildegard Simon. Dit dienstmeisje van joodse afkomst moest vanaf 1941 in een batterijenfabriek in Berlijn als dwangarbeidster werken. In de loop van 1942/1943 is ze met haar man ondergedoken en heeft de oorlog overleefd. Halverwege de jaren '50 is ze geemigreerd naar Brazilië.
Een flink aantal van de barakken op het terrein doen tegenwoordig dienst als bedrijfsruimtes voor allerlei bedrijfjes. Barak 13 is in 2008 overgenomen door de organisatie van het museum. Deze barak is weer teruggebracht in de oude staat. Tot 2008 is deze barak door allerlei soorten bedrijven gebruikt. Helaas was dit onderdeel van het museum niet geopend toen ik er was.
Rond een uur of zes was ik weer terug op het centraal station van Berlijn. Dit station is gebouwd langs de rivier de Spree. De drie bronnen van deze rivier bevinden zich in de buurt van de Tsjechische grens. De rivier stroomt door de deelstaten Saksen en Brandenburg naar de hoofstad Berlijn.
In Berlijn bevindt zich het Spree-eiland. Het noordelijke deel van dit eiland is bekend vanwege de vele musea die hier gevestigd zijn. Dit is het zogenaamde Museum-Eiland. In het westelijke stadsdeel Spandau mondt de Spree uit in de rivier de Havel.
Als je vanuit het Centraal Station van Berlijn start kom je over een voetgangersbrug (Gustav Heinemann brug, vernoemd naar een voormalige Duitse president) aan de zuidelijke kant van de rivier terecht. Lopend langs de rivier kom je dan bij het "Paul-Löbe-Haus" uit. Dit is een van de gebouwen van het Duitse parlement.
Op de bovenstaande foto is een van de andere parlementsgebouwen te zien, het "Marie-Elisabeth-Lüders-Haus". In dit gebouw zit onder andere de bibliotheek van het Duitse parlement, het archief van het parlement en zijn ook allerlei vergaderzalen.
Verder doorlopend langs de rivier kom je uit bij de studio van de Duitse publieke omroep ARD. Hier in de buurt bevindt zich ook het "Bundespresseamt". Dit is de persdienst van de Duitse regering. Op de onderstaande foto is in de verte al het station "Berlin Friedrichstrasse" te zien
Als je voorbij het station Friedrichstrasse loopt, kom je vanzelf in de buurt van het Museuminsel. Dit is een gebied in Berlijn, waar een groot aantal musea zijn gevestigd, zoals het "Bode-museum", het "Pergamonmuseum", het "Altes Museum", het "Neues Museum" en de "Alte Nationalgalerie". Net buiten het museumeiland ligt het Duitse historische museum. De meeste van deze musea heb ik bij eerdere bezoeken aan Berlijn al een keer bezocht.
Op het museumeiland bevindt zich ook de plek waar nu gebouwd wordt aan het toekomstige "Humboldt Museum". Hiervoor wordt het oude Berlijnse slot opnieuw gebouwd. Het oorspronkelijke slot is na de oorlog door de DDR regering opgeblazen. In de plaats hiervan is toen het "Palast der Republik" gebouwd, waar onder andere het parlement van de DDR gehuisvest was. Dit gebouw is ook al afgebroken en de bouw van het nieuwe museum is nu in volle gang.
Het volgende deel van dit reisverslag is te vinden op deze pagina
Reactie toevoegen